ಇಸ್ಲಾಂ, ಈಮಾನ್ ಮತ್ತು ಇಹ್ಸಾನ್: ಹದೀಸೇ ಜಿಬ್ರೀಲ್‌ನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ
Hashim Uppinangady
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಬೋಧನೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆದದ್ದು ನಾಟಕೀಯ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪ್ರಬೋಧನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರು ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯರಾದ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಒಂದು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
“ಈ ಪರ್ವತದ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಸೈನ್ಯವು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದರೆ, ನೀವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬುವಿರಾ?”
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಖುರೈಶಿಗಳು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಓ ಮುಹಮ್ಮದ್! ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಾವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಸತ್ಯವಂತರಾಗಿಯೇ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ನಿಮ್ಮಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿಲ್ಲ.”
ಆಗ ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಹಾಗಾದರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಾಹನು ಏಕೈಕ ಆರಾಧ್ಯನು. ಅಲ್ಲಾಹನ ಹೊರತು ಆರಾಧನೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ.”
ಈ ಘಟನೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪ್ರಬೋಧನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಸ್ವಹಾಬಿಗಳಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು, ಈಮಾನ್‌ನ ಅಂಶಗಳು, ಗುಣವಂತಿಕೆ(ಇಹ್ಸಾನ್) ಹಾಗೂ ಅಂತ್ಯ ದಿನದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಮಹಾನ್ ಸ್ವಹಾಬಿ ಉಮರ್ (ರ) ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದು ದಿನ ನಾವು ಸ್ವಹಾಬಿಗಳು ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆವು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣದ ವಿಶೇಷತೆ ಹೀಗಿತ್ತು: ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರವಾದ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೂದಲು ಕಡುಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿದ ಪರಿಚಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ತಮ್ಮ ಎರಡೂ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಗೆ ತಾಗಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತೊಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.
ಈ ಘಟನೆಯು ನಮಗೆ ಹಲವಾರು ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಹಾಬಿಗಳೆಲ್ಲರು ಈ ಎಲ್ಲ ನಡೆನುಡಿಗಳನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, “ಇಸ್ಲಾಂ ಎಂದರೇನು?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು:
“ಇಸ್ಲಾಂ ಎಂದರೆ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಅಲ್ಲಾಹನ ಹೊರತು ಆರಾಧನೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ಮತ್ತಾರೂ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಸ) ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ನಮಾಝ್ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದು, ಝಕಾತ್ ನೀಡುವುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ರಮಳಾನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವುದು. ಐದನೆಯದು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವವರು ಹಜ್ಜ್ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.”
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, “ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.
ಉಮರ್ (ರ) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾವು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದೆವು.”
ಆ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
“ಈಮಾನ್ ಎಂದರೇನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ” ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳಿದರು.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ಈಮಾನ್‌ನ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು:
ಮೊದಲನೆಯದು, ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಅಲ್ಲಾಹನ ಮಲಕ್‌ಗಳ (ದೇವದೂತರ) ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದು, ಅಲ್ಲಾಹನ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು. ಐದನೆಯದು, ಅಂತ್ಯ ದಿನದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು. ಆರನೆಯದು, ಒಳಿತು ಮತ್ತು ಕೆಡುಕುಗಳು ಅಲ್ಲಾಹನ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸುವುದು.
ಈ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರವೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, “ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೂ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
“ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರೇ! ಇಹ್ಸಾನ್ (ಗುಣವಂತಿಕೆ) ಎಂದರೇನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸಾರಿದರು:
“ನೀನು ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಆತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದೇ ಇಹ್ಸಾನ್. ಏಕೆಂದರೆ, ನೀನು ಆತನನ್ನು ನೋಡದಿದ್ದರೂ, ಆತನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.”
ಈ ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, “ನೀವು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನಂತರ ಅವರು ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು:
“ಅಂತ್ಯ ದಿನದ ಕುರಿತು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ.”
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವು ಸ್ವಹಾಬಿಗಳನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರನ್ನಾಗಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು:
“ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ.”
ಆಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, “ಹಾಗಾದರೆ, ಅದರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನಾದರೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಿ” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು:
“ಒಬ್ಬ ದಾಸಿಯು ತನ್ನ ಯಜಮಾನಿಯನ್ನು ಹೆರುವುದನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬರಿಗಾಲಿನವರು, ನಗ್ನರು, ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವ ಜನರು ಎತ್ತರವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನೂ ನೀನು ಕಾಣುವೆ.”
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋದರು.
ಉಮರ್ (ರ) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಬಳಿಕ ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು, ‘ಉಮರ್! ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರೆಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು, ‘ಅಲ್ಲಾಹು ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರೇ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದವರು’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ.
ಆಗ ಪ್ರವಾದಿ (ಸ) ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
‘ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ಅವರೇ ಜಿಬ್ರೀಲ್ (ಅ). ನಿಮಗೆ ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲು ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.’
ಈ ಹದೀಸಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವೇನೆಂದರೆ, ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಹದೀಸಿನ ಮೂಲ ಉಲ್ಲೇಖ: ಈ ಘಟನೆ ಸಹೀಹ್ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ ಮತ್ತು ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹದೀಸ್ ಜಿಬ್ರೀಲ್ (ಅ) ಅವರ ಹದೀಸ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
