ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ: ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
Thameem Muhsin
ಇಸ್ಲಾಂ ಉದಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ಪದ್ಧತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಹಲವು ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಎಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಸ) ಅವರ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅರಬ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.
ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು. ಮದ್ಯಪಾನ, ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮತ್ತು ಜೂಜಾಟದಂತಹ ಅನೇಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಇಸ್ಲಾಂ, ವಿವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿತು.
ಈ ಕುರಿತು ಪವಿತ್ರ ಕುರ್‌ಆನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:
“ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬಿಬ್ಬರನ್ನಾಗಿಯೂ, ಮೂವರನ್ನಾಗಿಯೂ, ನಾಲ್ವರನ್ನಾಗಿಯೂ ವಿವಾಹವಾಗಿರಿ.” (ಅನ್ನಿಸಾ: 3)
ಈ ವಚನವು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ನಾಲ್ಕು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇಸ್ಲಾಂ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಷರತ್ತನ್ನೂ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು.
ಆಹಾರ, ವಸ್ತ್ರ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪತಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಬೋಧನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಭಯವಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬಳನ್ನೇ ವಿವಾಹವಾಗಬೇಕೆಂದು ಕುರ್‌ಆನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ನೀವು ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಯಪಟ್ಟರೆ, ಒಬ್ಬಳನ್ನೇ ವಿವಾಹವಾಗಿರಿ.” (ಅನ್ನಿಸಾ: 3)
ಈ ನಿರ್ದೇಶನವು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಅನ್ಯಾಯವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೆ
ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸುವುದು ಅವರ ಭೌತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಪತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಹವಾಸದ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರೆ, ಪತಿಯು ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಸ) ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸೌದಾ (ರ) ಅವರು ತಮ್ಮ ಸರದಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಆಯಿಶಾ (ರ) ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಹದೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
(ಸಹೀಹ್ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ, ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಂ)
ಈ ಘಟನೆಯು ಪತ್ನಿಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸುವುದು ಪತಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೋರುವ ಪಕ್ಷಪಾತದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲಾಹನು ಕುರ್‌ಆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:
“ನೀವು ಎಷ್ಟೇ ಬಯಸಿದರೂ ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬಳ ಕಡೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಡಿ.” (ಅನ್ನಿಸಾ: 129)
ಈ ವಚನವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆಪವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನಿಲುವು
ಮೇಲಿನ ಕುರ್‌ಆನ್ ವಚನಗಳಿಂದ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನಿಲುವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಸ್ಲಾಂ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ನಿಯರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವವು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೈತಿಕ ಅಥವಾ ನಿಷಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಕೆಲವು ಪ್ರಚಲಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರೂ ಇಂತಹ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅದನ್ನು ಕುರ್‌ಆನ್, ಪ್ರವಾದಿವರ್ಯರ (ಸ) ಸುನ್ನತ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿದ್ವತ್ಪರಂಪರೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕುರ್‌ಆನ್‌ನ ಅನ್ನಿಸಾ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೂರನೇ ವಚನವು ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವಕ್ಕೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಅಧ್ಯಾಯದ 129ನೇ ವಚನವು ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯ ಪಾಲಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಈ ಎರಡೂ ವಚನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನ್ಯಾಯದ ಷರತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದೂ, ನ್ಯಾಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಕುರ್‌ಆನ್ ನೀಡಿರುವ ಅನುಮತಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವುದೂ ಸಮತೋಲಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ತತ್ತ್ವಗಳೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಅನುಮತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ನೀಡಿರುವ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ನಿಲುವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಅನುಮತಿ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕುಟುಂಬದ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೇ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಬೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
