ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ: ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉತ್ತರ
Ajvad Ujire
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ (Inheritance Law) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, «لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ» — “ಪುರುಷನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪಾಲಿನಷ್ಟು ಪಾಲು” ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಆನ್ನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ನಿಯಮವು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯ ಎಸಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇಡೀ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ಅದರ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ. ಅದು ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು, ಅದರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದು ಹೊತ್ತಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ, ಅದರ ನಿಜವಾದ ಆಶಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾಗ ಮಾಡುವ ಗಣಿತದ ಸೂತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ, ಸಮತೋಲನ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅದು **ಸಮಾನತೆ (Equality)**ಗಿಂತ **ನ್ಯಾಯ (Equity)**ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಬೇಕು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ನ್ಯಾಯ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಮೇಲೆಯೇ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಉದಯಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಮೊದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಸ್ಲಾಂ ಉದಯಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅರೇಬಿಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಕ್ಕು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವತಃ ಆಸ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅವರು ಸ್ವತ್ತು ಪಡೆಯುವವರಾಗಿರದೆ, ಸ್ವತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಇಂತಹ ಅನ್ಯಾಯಪೂರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಪವಿತ್ರ ಕುರ್ಆನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ತಾಯಿ, ಪತ್ನಿ, ಮಗಳು, ಸಹೋದರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾಲನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಮಹಿಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಕುರ್ಆನ್ನ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹೆಸರೇ “ಅನ್-ನಿಸಾ” (ಸ್ತ್ರೀಯರು) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಈ ಹೆಸರೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಾರಂಪರಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯೆಂದು ನೋಡುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ.
ಪಾಲಿನ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವಲ್ಲ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧವೇ ಮಾನದಂಡ
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಲಿಂಗಭೇದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಲಿಂಗವು ಒಂದೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಹಲವು ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ಸನ್ನಿಹಿತತೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಮೃತರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಬಂಧ ದೂರವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊರುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ನಿಯಮ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತನ್ನ ತಾತನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಲಿಂಗದಿಂದಲ್ಲ, ಭವಿಷ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಅಲ್ಲ; ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಪಾಲು ಪಡೆಯುವ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸಿ, ಕೆಲವು ಪುರುಷ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾಲು ದೊರೆಯದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, “ಇಸ್ಲಾಮಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತ್ರೀಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಸರಳೀಕೃತ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ.
ಪುರುಷನಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪಾಲು: ಕಾರಣವೇನು?
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾದ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನ್ಯಾಯ–ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವಲ್ಲ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪುರುಷನ ಮೇಲೇ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ನಿಯ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆ–ಪೋಷಣೆ, ಆಹಾರ, ವಸತಿ, ಉಡುಪು, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸುವುದು ಪುರುಷನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ಅವನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಡ್ಡಾಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ, ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಅವಳಿಗೇ ಸೇರಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ದೈನಂದಿನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸುವುದು, ಪತಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರುವುದು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಆಸ್ತಿಯು ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಾಧ್ಯತೆ ಅವಳಿಗಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪಾಲು ನೀಡಿರುವುದು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ನ್ಯಾಯತತ್ವದ ಮೇಲೆಯೇ ಅದು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲೇ? – ಒಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಆದರೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ವಾದವು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಗೆ ಸಮಾನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಉದಾಹರಣೆಯೇ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಲಿಂಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ವಾರಸುದಾರರ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತನ್ನ ತಾತನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿವೆ. ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಬಂಧದ ಸನ್ನಿಹಿತತೆ, ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪಾಲನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಾರಸುದಾರರು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ, ದೂರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಪುರುಷ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾಲು ದೊರೆಯದೇ ಇರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೂ ಇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪುರುಷ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಖರ ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ.
ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಪಾಲು ನೀಡುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರವು ತನ್ನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅಥವಾ ಅಪರೂಪದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆ, ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಶಾಶ್ವತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರವಾದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೆಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇಡೀ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ Equality (ಸಮಾನತೆ) ಮತ್ತು Equity (ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಮತೋಲನ) ಎಂಬ ಎರಡು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು Equality ಆಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವುದು Equity ಆಗಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದೇ ಎರಡನೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಪಾಲು ನೀಡುವುದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಮಕಾಸಿದುಶ್-ಶರೀಅ (Maqāṣid al-Sharīʿah) ಎಂಬ ಶರೀಅತ್ನ ಉನ್ನತ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಮೂಲ ಗುರಿ ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ಆಸ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೇವಲ “ಪುರುಷನಿಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಒಂದು ಪಟ್ಟು” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಅದರ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಲಿಂಗವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಸಂಬಂಧದ ಸನ್ನಿಹಿತತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಪೀಳಿಗೆಯ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದಂತಹ ಹಲವು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ನ್ಯಾಯಾಧಿಷ್ಠಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಇದೆ; ಕಡಿಮೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿರುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಹಕ್ಕಿನ ವಿನ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ನಿಯಮವನ್ನು ಅದರ ಸಮಗ್ರ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕುಟುಂಬ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಶರೀಅತ್ನ ಉನ್ನತ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಒಂದು ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಬಾರದು.
ಹೀಗಾಗಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಾಗ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮವು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ನ್ಯಾಯಪರ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.